Paul Éluard & André Breton – Aşk

1.
Dizlerini karnına doğru çekmiş, sırtı dönük uzanıkken kadın
Arkasında aynı pozisyonda duruyorsa ve erkek
Bu bir küçük z’dir.

2.
Eğer erkek sırtüstü yatmış
Ve sevgilisi kadın uzanmışsa üstüne erkeğin
Bu büyük bir C’dir

3.
Eğer kadın ve erkek iki sevgili
Bir tarafına uzanmışlar ve görüyorlarsa birbirlerini
Bir arabanın ön camıdır

4.
Eğer erkek ve kadın bir tarafına uzanmışlar ve erkek
Yalnızca kadının sırtını görüyorsa
Şeytangöletidir

5.
Eğer erkek ve onun sevgilisi bir taraflarına uzanmış ve görüyorlarsa birbirlerini
Ve kadının sarılmışsa bacakları erkeğin bacaklarına,
Açılmış pencere büyüklüğünde
Bir vahadır

6.
Eğer erkek ve kadın sırtüstü yatmışlar ve bir bacağı kadının
Erkeğin göbeğine çapraz uzatılmışsa
Kırılmış bir aynadır

7.
Eğer erkek sevgilisi kadının üstüne uzanmış
Ve kadın onu sarmışsa bacaklarıyla
Frenkasmasıdır

8.
Eğer erkek ve kadın sırtüstü uzanmışlar
Ve kadının başı ağır ağır hareket ediyorsa adama doğru
Bacakları kolları altında olduğu sırada erkeğin
Tramvay düdüğüdür

9.
Eğer gerili bacaklarıyla kadın
Yerde uzanık erkeğinin oturmuşsa üstüne
Yüzü erkeğine karşı ve elleri ona dayalıysa
Okutmandır

10.
Eğer bükülü dizlerinin üstünde kadın
Yerde uzanık olan erkeğinin üzerinde düz oturmuşsa
Yüzü erkeğine bakıyor
Üst gövdesini getiriyor götürüyorsa ya da götürüp getirmiyorsa
Yelpazedir

11.
Eğer bükülü dizlerinin üstünde kadın
Yerde uzanık olan erkeğinin üstünde ters oturmuşsa
Sıçrama tahtasıdır

12.
Eğer sırtüstü uzanmışsa kadın
Ve uylukları dikey kalkmışsa
Lirkuşudur

 


André Breton (1896–1966), Fransız şair, yazar ve kuramcı olup Sürrealizm akımının kurucusu ve başlıca teorisyenidir. Tıp eğitimi sırasında psikiyatriye ilgi duyan Breton, özellikle Sigmund Freud’un bilinçdışı kuramlarından etkilenerek edebiyatta otomatik yazı ve rüya imgelerini merkeze alan yeni bir ifade biçimi geliştirmiştir. 1924’te yayımladığı Sürrealizm Manifestosu ile akımın temel ilkelerini ortaya koymuş, sanatın akıl ve mantığın sınırlarından kurtarılarak düş gücüne dayandırılması gerektiğini savunmuştur. Şiir, roman ve denemeleriyle modern sanat ve edebiyat üzerinde derin bir etki bırakan Breton, 20. yüzyıl avangard hareketlerinin en önemli figürlerinden biri olarak kabul edilir.

Paul Éluard (1895–1952), Fransız şair olup Sürrealizm akımının önde gelen temsilcilerinden biridir. Asıl adı Eugène Émile Paul Grindel olan Éluard, I. Dünya Savaşı sırasında yazmaya başlamış ve kısa sürede dönemin avangard çevreleriyle ilişki kurarak André Breton ile birlikte sürrealist hareketin merkezinde yer almıştır. Şiirlerinde aşk, özgürlük ve insanlık temalarını yalın ama yoğun bir dille işleyen şair, özellikle II. Dünya Savaşı sırasında Fransız Direnişi’ne katılarak politik bir kimlik de kazanmıştır. En bilinen eserlerinden biri olan “Liberté” şiiri, işgal altındaki Fransa’da direnişin simgelerinden biri hâline gelmiş; Éluard, hem lirik gücü hem de tarihsel bağlamdaki etkisiyle 20. yüzyıl Fransız şiirinin önemli isimlerinden biri olarak kabul edilmiştir.

André Breton ve Paul Éluard tarafından kaleme alınan Die unbefleckte Empfängnis (Lekesiz Gebelik), 1930 yılında yayımlanmış olup Sürrealizm akımının deneysel metinleri arasında özel bir yere sahiptir. Eser, akıl hastalıkları, bilinçdışı süreçler ve insan zihninin uç durumlarını taklit eden metinlerden oluşur; yazarlar bu kitapta paranoya, mani ve melankoli gibi psikolojik hâlleri edebi birer ifade biçimi olarak yeniden kurmayı amaçlamışlardır. Otomatik yazı ve kolektif üretim tekniklerinin yoğun biçimde kullanıldığı bu metin, sürrealist poetikanın sınırlarını genişleten önemli bir örnek olarak kabul edilir. Bu çalışmada yer alan şiirin çevirisi de söz konusu eserden yapılmıştır.

En Yeniler

İstanbul’un Hafızasında Bir Ses Eksildi: Hasan Hüsrev Hatemi

Hasan Hüsrev Hatemi, 2 Nisan 2026 tarihinde 88 yaşında...

Senin İçin Fuckbuddylerime Yol Vermiştim – Fatih Ceyhan

  kapı önü şairiyim, anahtarının yerini biliyordum aslında ama kulbunu kırmışım gibi ötekileştirildim kilidin...

Yalçın Armağan’ın Yeni İnceleme Kitabı “Şiirin Dolaşımı” Epona Yayınları’ndan Çıktı

Edebiyat kanonu, sabit ve nihai bir listeden ziyade, sürekli...

Işığın Eşiğinde Bir Ev, Zamanın İçinde Bir Rüya: “Rüzgarın İlk Nefesinde”

Bazı filmleri, kitapları ya da insanları daha tanımadan seveceğini...

Heimatlos.Heimatlust – Deniz Schwarzwald

bir yaraya saplanmış metal. kan yerine şiir fışkırıyor dilim kesinlikle...

Valeri Scherstjanoi – Ehlileştirmek

Yara sesi Sürer, şişer, sızar Zaman şerh düşer rrrrrrrr Zaman şerh düşer...

Benzer İçerikler

Ghayath Almadhoun – Katliam

Katliam, arkadaşlarımı tuzsuz biçimde yiyip bitiren, ölü bir metafor. Arkadaşlarım şairlerdi, sınır boylarında gazeteci oldular, zaten yorgunlardı ve şimdi daha da yorgun oldular. “Sabah...

Marie Howe – Testere

Bir testere her zaman bir yerden çıkar, matkabın sızlayan sesi, birileri bir şey inşa ediyor veya yıkıyor parça pinçik, sıkışan demir civatalar. Nereye baksan insan iradesinin sesi, motorun...

Ana Kinsella – Bataklık Cesetleri

Çeviren: Leyla Bayrı Colm, ilk bedene bakmak için bölmenin arkasına geçtiği anda midesi bulanır. İçerisi karanlıktır. Beden camın altında yatmaktadır; sıcak, sarı bir ışıkla aydınlatılmıştır....