Paul Éluard & André Breton – Aşk

1.
Dizlerini karnına doğru çekmiş, sırtı dönük uzanıkken kadın
Arkasında aynı pozisyonda duruyorsa ve erkek
Bu bir küçük z’dir.

2.
Eğer erkek sırtüstü yatmış
Ve sevgilisi kadın uzanmışsa üstüne erkeğin
Bu büyük bir C’dir

3.
Eğer kadın ve erkek iki sevgili
Bir tarafına uzanmışlar ve görüyorlarsa birbirlerini
Bir arabanın ön camıdır

4.
Eğer erkek ve kadın bir tarafına uzanmışlar ve erkek
Yalnızca kadının sırtını görüyorsa
Şeytangöletidir

5.
Eğer erkek ve onun sevgilisi bir taraflarına uzanmış ve görüyorlarsa birbirlerini
Ve kadının sarılmışsa bacakları erkeğin bacaklarına,
Açılmış pencere büyüklüğünde
Bir vahadır

6.
Eğer erkek ve kadın sırtüstü yatmışlar ve bir bacağı kadının
Erkeğin göbeğine çapraz uzatılmışsa
Kırılmış bir aynadır

7.
Eğer erkek sevgilisi kadının üstüne uzanmış
Ve kadın onu sarmışsa bacaklarıyla
Frenkasmasıdır

8.
Eğer erkek ve kadın sırtüstü uzanmışlar
Ve kadının başı ağır ağır hareket ediyorsa adama doğru
Bacakları kolları altında olduğu sırada erkeğin
Tramvay düdüğüdür

9.
Eğer gerili bacaklarıyla kadın
Yerde uzanık erkeğinin oturmuşsa üstüne
Yüzü erkeğine karşı ve elleri ona dayalıysa
Okutmandır

10.
Eğer bükülü dizlerinin üstünde kadın
Yerde uzanık olan erkeğinin üzerinde düz oturmuşsa
Yüzü erkeğine bakıyor
Üst gövdesini getiriyor götürüyorsa ya da götürüp getirmiyorsa
Yelpazedir

11.
Eğer bükülü dizlerinin üstünde kadın
Yerde uzanık olan erkeğinin üstünde ters oturmuşsa
Sıçrama tahtasıdır

12.
Eğer sırtüstü uzanmışsa kadın
Ve uylukları dikey kalkmışsa
Lirkuşudur

 


André Breton (1896–1966), Fransız şair, yazar ve kuramcı olup Sürrealizm akımının kurucusu ve başlıca teorisyenidir. Tıp eğitimi sırasında psikiyatriye ilgi duyan Breton, özellikle Sigmund Freud’un bilinçdışı kuramlarından etkilenerek edebiyatta otomatik yazı ve rüya imgelerini merkeze alan yeni bir ifade biçimi geliştirmiştir. 1924’te yayımladığı Sürrealizm Manifestosu ile akımın temel ilkelerini ortaya koymuş, sanatın akıl ve mantığın sınırlarından kurtarılarak düş gücüne dayandırılması gerektiğini savunmuştur. Şiir, roman ve denemeleriyle modern sanat ve edebiyat üzerinde derin bir etki bırakan Breton, 20. yüzyıl avangard hareketlerinin en önemli figürlerinden biri olarak kabul edilir.

Paul Éluard (1895–1952), Fransız şair olup Sürrealizm akımının önde gelen temsilcilerinden biridir. Asıl adı Eugène Émile Paul Grindel olan Éluard, I. Dünya Savaşı sırasında yazmaya başlamış ve kısa sürede dönemin avangard çevreleriyle ilişki kurarak André Breton ile birlikte sürrealist hareketin merkezinde yer almıştır. Şiirlerinde aşk, özgürlük ve insanlık temalarını yalın ama yoğun bir dille işleyen şair, özellikle II. Dünya Savaşı sırasında Fransız Direnişi’ne katılarak politik bir kimlik de kazanmıştır. En bilinen eserlerinden biri olan “Liberté” şiiri, işgal altındaki Fransa’da direnişin simgelerinden biri hâline gelmiş; Éluard, hem lirik gücü hem de tarihsel bağlamdaki etkisiyle 20. yüzyıl Fransız şiirinin önemli isimlerinden biri olarak kabul edilmiştir.

André Breton ve Paul Éluard tarafından kaleme alınan Die unbefleckte Empfängnis (Lekesiz Gebelik), 1930 yılında yayımlanmış olup Sürrealizm akımının deneysel metinleri arasında özel bir yere sahiptir. Eser, akıl hastalıkları, bilinçdışı süreçler ve insan zihninin uç durumlarını taklit eden metinlerden oluşur; yazarlar bu kitapta paranoya, mani ve melankoli gibi psikolojik hâlleri edebi birer ifade biçimi olarak yeniden kurmayı amaçlamışlardır. Otomatik yazı ve kolektif üretim tekniklerinin yoğun biçimde kullanıldığı bu metin, sürrealist poetikanın sınırlarını genişleten önemli bir örnek olarak kabul edilir. Bu çalışmada yer alan şiirin çevirisi de söz konusu eserden yapılmıştır.

En Yeniler

Ingeborg Bachmann Şiiri Üzerine: Kendimizin Şiiri, Dolaysız Etkilenişimiz

Ve Neyi Kanıtlar Ki Yüreğin* I. Bachmann / Dökül Ey...

Cristina Peri Rossi – Eksiklik

Kimi insanlar eksikliklerine bir isim verir. Kiminin eksiği Antônio'dur ya da Cecília, Afrika'ya...

Eda Gül’ün Yeni Kitabı “Proleter Öğüdü” 160. Kilometre Tarafından Yayımlandı

Çağdaş Türk şiirinin özgün yayın çizgisini sürdüren 160. Kilometre,...

Nostaljik Kazazedeler – Yunus Emre Oğuz

Gözü Kader’in kahvaltı tabağındaydı. Dikine, ince ince doğranmış salatalıklar,...

Alman Taşrasında Türkçe Şarkılar: Christian Petzold’un “Jerichow” Filmini Yeniden Okumak

Christian Petzold'un 2008 yapımı Jerichow filmi, ilk bakışta James...

Hugo Claus – Batı Flandre

İnce şarkı, karanlık iplik batan bir çarşaf gibi ülke. Çiftliklerin, sütün bahar...

Benzer İçerikler

Hugo Claus – Batı Flandre

İnce şarkı, karanlık iplik batan bir çarşaf gibi ülke. Çiftliklerin, sütün bahar ülkesi ve söğüt dalından çocukların. Ateş ve yaz ülkesi, güneş ekinlerin arasında yavruladığında. Sarışın çit sağır dilsiz köylüleriyle ölü ocakların...

Tomas Tranströmer – Schubertiana

I Akşam karanlığında, New York'un dışında, bir bakışta sekiz milyon insanın evlerini görebileceğin bir yerde, koca kent yanıp sönen bir ışık seli, sarmal bir yıldız kürnesi yandan bakınca. Bu...

Ali Abdollahi – İnziva Hatırası

Sağ ayakkabım izne çıktı Halen ne dört ayaklıyım ne de iki Ezeli tesliste Nietzche okuyorum Geceler uykuma geliyor ve söylüyorum Sonunda senin bıyığını ediyorum! Günlerdir telefon telesekreterde Aman şu inatçı ev...